K

 

KANDAHAR KATOWICE, Klub Skialpinistyczny, zał. 2001. Pierwszy, a obecnie największy w Polsce klub zrzeszający miłośników narciarstwa wysokogórskiego. Działalność zainicjowała grupa narciarzy wywodzących się ze śląskich środowisk górskich (studenckie koła przewodnickie, kluby wysokogórskie). Prowadzone formy działalności: skialpinizm, biegi górskie, wspinaczka sportowa i wysokogórska, turystyka narciarska, maratony rowerowe. Skupia 80 członków z całego kraju (sportowcy wyczynowi i amatorzy, miłośnicy turystyki narciarskiej). Był organizatorem 2 edycji zawodów w narciarstwie wysokogórskim: Pucharu Pilska (zawody z tradycjami, rozgrywane od 2001; kilkakrotnie miały rangę edycji Pucharu Europy Środkowej oraz Mistrzostw Polski; najbardziej prestiżowy wyścig w kategorii zespołowej rozgrywany w Polsce) oraz Pucharu Czantorii (zawody z reguły rozpoczynające sezon rywalizacji skialpinistów w Polsce; rozgrywane od 2008, od 2011 poświęcone pamięci tragicznie zmarłego zawodnika Klubu – Kubie Soińskiemu; kilkakrotnie były eliminacjami do Mistrzostw Europy; jedyny w naszym kraju wyścig rozgrywany wieczorem, częściowo przy świetle czołówek startujących w nim zawodników). Członkowie Klubu startowali w najbardziej prestiżowych zawodach zagranicznych: Pierra Menta, Adamello Ski Raid, Patrouille des Glaciers, Trofeo Mezzalama czy Sellaronda. Osiągnięcia: wielokrotne zwycięstwa w Pucharze Polski i Mistrzostwach Polski, medale Pucharu Świata oraz Mistrzostw Świata i Europy. Klubowicze odnoszą sukcesy także w innych dyscyplinach, startując z powodzeniem w polskich i zagranicznych górskich zawodach biegowych, maratonach rowerowych czy rajdach typu Adventure Racing.

KARLIK, uczniowski KS, powstał w 1997 z inicjatywy dyr. Teresy Liburskiej-Łój oraz nauczycieli wychowania fizycznego przy 6 gimnazjum im. Stanisława Ligonia na Osiedlu Witosa. Prowadzi sekcje: piłki nożnej, piłki siatkowej, pływacką, tenisa stołowego, koszykówki. W klubie trenuje ponad 300 zawodników.
http://www.zso7.katowice.pl/index.

KATOWICKI KLUB KAJAKOWY (Kattowitzer Kannoe Klub – KKK), druga w Polsce jednostka organizacyjna sportu i turystyki kajakowej, funkcjonująca w okresie 5 IX (lub 17 X) 1928–1939; wyodrębniła się z Klubu Kajakowców „Hellas” w Mysłowicach z udziałem 14 jego członków. Pierwsza siedziba mieściła się w Szopienicach; prezesem był dr Klemens Zabilski. W 1933 niemieccy członkowie klubu zasilili sekcję kajakową ►Schlesische Wintersport Club Katowice. Osiągnięcia: 11 (7–2–2) medali MP (1933–1937). Założyciel i reprezentant Polski: Wilhelm Pyka; czołowi sportowcy: Emil i Ryszard Brozdeczko, Jadwiga i Ernest Hadamieccy.
APK, zesp. Dyrekcja Policji Katowic, sygn. 125–126; A. Steuer: Miejsce Katowic w ruchu sportowym II Rzeczpospolitej. W: Katowice w minionej rzeczywistości. Katowice 2006, s. 167–201; A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Polonia” 1928, nr 291.

Osiągnięcia sportowe Katowickiego Klubu Kajakowego

MP w kajakarstwie

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1933 Wilhelm Pyka S-1 10 km 1
1933 Alojzy Schenk - Jan Tinscher S-2 10 km 1
1933 Weidermann S-1 10 km 2
1933 Skulicz – Kremer T-2 10 km 2
1933 Zuber S-1 10 km 3
1934 Ryszard Brozdeczko SW-1 12, 5 km 1
1934 Jan Tinscher – Günter Fuchs S-2 10 km 3
1935 Emil Brozdeczko kajaki wyścigowe (K-W1) 1
1935 Emil Brozdeczko kajaki turystyczne (KT-1) 1
1937 Jadwiga Hadamiecka K-1 10 km 1
1937 Jadwiga Hadamiecka K-1 10 km 1

A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; tenże: Kultura fizyczna. W: Województwo śląskie (1922–1939). Zarys monograficzny. Red. F. Serafin. Katowice 1996.

KATOWICKI KLUB JEŹDZIECKI, zał. 1995 z siedzibą na Muchowcu; członek Polskiego Związku Jeździeckiego. Działalność sportową podejmuje w kategorii juniorów, szkoląc zawodników. Od 2003 współpracuje z Urzędem Miasta Katowice, realizując zadania publiczne (m.in. organizuje akcje „Lato w mieście” i „Zima w mieście”). Prowadzi szkolenia dla dzieci i młodzieży w zakresie sportu i rekreacji oraz zajęcia z hipoterapii.
http://nasport.pl/obiekt/katowicki-klub-jezdziecki.

KATOWICKI KLUB ŁYŻWIARSKI, zał. 1957 w efekcie popaździernikowych zmian w organizacji kultury fizycznej dzięki porozumieniu rozwiązanych sekcji łyżwiarskich kół sportowych: ►„Budowlani”, ►„Górnik”, ►„Stal” w Katowicach. W 1958 skupiał 330 członków. Do końca l. 50. XX w. najlepszy klub łyżwiarski w Polsce. Od 1962 prowadzi dziecięcą szkółkę jazdy figurowej. W 1964 przekształcony w sekcję łyżwiarstwa figurowego ►GKS „Katowice”. Działacze: Artur Bałdy, inż. Mazur, Marian Lubina, Paweł Breslauer. Osiągnięcia: 20 (6–9–5) medali MP (1958–1964). Reprezentanci Polski: Marian Czakon, Bogusław Hnatyszyn, Henryk Hanzel, Zygmunt Kaczmarczyk, Krystyna Wąsik (uczestnicy ME).
W. Zieleśkiewicz: Encyklopedia sportów zimowych. Warszawa–Wrocław 2002.

Osiągnięcia sportowe Katowickiego Klubu Łyżwiarskiego na MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1958 Barbara Langer solistki 3
1958 Bogusław Hnatyszyn soliści 3
1958 Irena Konieczny, Klaus Konieczny pary sportowe 2
1958 Krystyna Wąsik solistki 2
1958 Henryk Hanzel soliści 2
1959 Barbara Langer solistki 3
1959 Krystyna Skorupa solistki 2
1959 Franciszek Spitol soliści 2
1959 Krystyna Wąsik solistki 1
1959 Henryk Hanzel soliści 1
1960 Jerzy Zawadzki soliści 3
1960 Krystyna Wąsik solistki 2
1960 Franciszek Spitol soliści 2
1960 Krystyna Wąsik, Zygmunt Kaczmarczyk pary sportowe 1
1960 Henryk Hanzel soliści 1
1961 Krystyna Wąsik, Zygmunt Kaczmarczyk pary sportowe 1
1961 Krystyna Wąsik solistki 1
1962 Jerzy Zawadzki soliści 3
1962 Krystyna Skorupa solistki 2
1964 Halina Bartlakowska solistki 2
1965 Janina Porembska, Piotr Szczypa pary 1
1965 Halina Bartlakowska solistki 2

 

KATOWICKI KLUB MOTOCYKLOWY, jednosekcyjna organizacja sportowa, zał. wiosną 1946. W I 1947 klub połączył się z sekcją motocyklową KS ►Pogoń Katowice; należy do ►Śląsko-Dąbrowskiego Okręgu Polskiego Związku Motocyklowego. W 1946 zainicjował Rajd Beskidów – imprezę wchodzącą do programu Rajdowych Motocyklowych MP. Sportowcy: Ludwik Draga, Herbert Hennek, Franciszek Dziubany, Sanecznik. Osiągnięcia: 2 (1–1–0) medale MP w wyścigach motocyklowych (1946).

Osiągnięcia Katowickiego Klubu Motocyklowego na MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1946 Ludwik Draga Kl 130 ccm 1
1946 Herbert Hennek Kl 130 ccm 2

 

KATOWICKI KLUB NARCIARSKI, organizacja rekreacji i turystyki, zał. 1966 z siedzibą przy ul. Bratków, w II poł. l. 70. XX w. na Osiedlu Tysiąclecia; stowarzyszenie skupiające instruktorów turystyki narciarskiej i narciarzy amatorów; organizator Pucharu Śląska w narciarstwie dla amatorów (niestowarzyszonych), mistrzostw przewodników narciarskich, narciarskich klubów turystycznych województwa katowickiego, amatorskich mistrzostw Katowic itp. Prowadził szkolenie przewodników narciarskich. Po likwidacji sekcji narciarskiej ►GKS Katowice był jedyną strukturą narciarską w Katowicach. Obecnie nie istnieje.
J. Wykrota: Informator narciarski. Warszawa 1969.

KATOWICKI KLUB SPELEOLOGICZNY, zał. 1960, należy do Polskiego Związku Alpinizmu. Funkcjonował pod nazwami: Sekcja Speleologii Klubu Turystyki Narciarskiej i Górskiej PTTK „Wierchy” i Katowickie Koło Speleologów (1960), Klub Speleologiczny „Jodełka” (1961–1963), Speleoklub Katowice (1963–1966 i 1969–1976), Sekcja Grotołazów Koła PTTK przy Zakładach Wytwórczych Urządzeń Sygnalizacyjnych (1966–1969), Speleoklub „Górnik” Oddziału PTTK KWK „Wujek” (1972–1979, do 1976 jako odrębny podmiot). Od 1979 prowadzi działalność pod obecną nazwą przy Ognisku Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej ►Spartakus. Jest najbogatszym i najbardziej znanym klubem speleologicznym w Polsce. W l. 70.–80. XX w. organizował wyprawy do jaskiń w Tatrach, Jurze Krakowsko-Częstochowskiej oraz jaskiń na terenie Słowacji, Jugosławii, Meksyku, Włoch, Hiszpanii. Od l. 90. XX w. ograniczył działalność do rejonu Tatr. Siedziba mieści przy ul. Topolowej 3 w Katowicach. Działacze: Krystyna Gawrońska, J. Nowak, Ryszard Pawłowski, Zbigniewa Rysiecki, Marian Czepiel, Mirosław Czarny.
https://sites.google.com/site/katowickiklubspeleologiczny.

KATOWICKI KLUB TENISOWY (KKT), pierwszy w Katowicach klub tenisowy zał. 1908; oficjalna nazwa w l. 1924–1939: Kattowitzer Tennis Vereinigung; pod silnym wpływem Volksbundu. Prowadził sekcje: hokeja na lodzie (1931–1932), tenisa (1908–1945), tenisa stołowego [1929]; organizator MP w tenisie (1928). Próby polonizacji nie przynosiły większych efektów; komisaryczny prezes płk. Antoni Nawratil i sekretarz Mainessenfelden wystąpili z zarządu po prowokacjach niemieckich członków klubu; ►Śląski Związek Tenisowy zawiesił klub (1933). Był siedzibą ośrodka dywersji hitlerowskiej; z obiektów KTT przy ul. Bankowej padły strzały w kierunku wycofującego się z Katowic (1 IX 1939) 73. Pułku Piechoty. Działacze: Otto Ulitz. Osiągnięcia: 17 (8–9–0) medali MP (1924–1938), które zdobyły 2 sportsmenki: Ella Stephan i  Gertruda Volkmer-Jacobsenowa.
T. Jurek: Kultura fizyczna mniejszości niemieckiej w Polsce w latach 1918–1939. Gorzów Wlkp. 2002; A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; Tenże: Kultura fizyczna. W: Województwo śląskie (1922–1939). Zarys monograficzny. Red. F. Serafin. Katowice 1996; http://yadda.icm.edu.pl.

Osiągnięcia sportowe Katowickiego Klubu Tenisowego

MP w tenisie

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1924 Ella Stephanówna singel 2
1931 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z L. Popławskim mixt 1
1931 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa singel 2
1932 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Marią Rudowską debel 1
1932 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Józefem Hebdą mixt 1
1933 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Jadwigą Jędrzejowską debel 2
1933 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Józefem Hebdą mixt 2
1934 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Jadwigą Jędrzejowską debel 1
1934 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Józefem Hebdą mixt 1
1934 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa singel 2
1935 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Jadwigą Jędrzejowską debel 1
1935 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa singel 2
1936 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Kazimierzem Tarłowskim mixt 2
1936 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa singel 2
1937 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z J. Gajdzianką („Pogoń” Katowice) debel 2
1938 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa singel 1
1938 Gertruda Volkmer-Jacobsenowa z Elli Stephanówną debel 1

Czterdzieści lat Polskiego Związku Tenisowego. Warszawa 1960.

KATOWICKI OKRĘG DZIELNICY ŚLĄSKIEJ ZWIĄZKU TOWARZYSTW GIMNASTYCZNYCH „SOKÓŁ” W POLSCE (także Okręg II), struktura organizacyjna polskiego ruchu gimnastycznego; w l. 1919–1939 należały do niej gniazda: Bogucice, Brynów, Bytków (od 1921), Dąb, Katowice I, Katowice II, Ligota, Mała Dąbrówka, Michałkowice, Murcki (do 1922), Przełajka (w 1921), Siemianowice, Tychy (do 1922), Załęska Hałda, Załęże; w 1936 skupiała 1126 członków; funkcję prezesa pełnił Piotr Kosz. Organizowała zloty okręgowe: w Siemianowicach (1920, 1924), Katowicach (1926, 1935), Brynowie (1934), Bogucicach (1936). Jedna z najbardziej prężnych jednostek organizacyjnych polskiego ruchu gimnastycznego w województwie śląskim; pod wpływem ruchu sportowego najwcześniej odeszła od klasycznego programu sokolstwa; patronowała takim dyscyplinom sportu, jak: boks, gimnastyka sportowa, kajakarstwo, koszykówka, lekkoatletyka, narciarstwo, pływanie, piłka nożna, piłka ręczna, podnoszenie ciężarów, siatkówka, strzelectwo, szermierka, zapasy.
W. Ogrodziński: Dzieje Dzielnicy Śląskiej „Sokoła”. Katowice 1937.

KATOWICKI YACHT CLUB ZSP zob. ►Armada.

KATOWICKIE KOŁO SPELEOLOGÓW zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny

KATTOWITZER BALLSPIEL VERBAND, pierwsza niemiecka centrala sportowa w Katowicach (1906), utworzona przez 6 klubów, m.in. Preußen 05 Kattowitz (Erster Fußballclub Kattowitz – zob. ►I FC Katowice), Sport Club ►Diana, Sport Club ►Germania, 06 Zalenze (zob. ►06 Katowice). Zajmowała się organizacją piłki nożnej w Katowicach; przyłączyła się do Süd- Ostdeutscher Fußball Verband we Wrocławiu.
A. Gowarzewski, J. Waloszek: 75 lat OZPN [Okręgowego Związku Piłki Nożnej] Katowice 1920–1995. Ludzie, historia, fakty. Księga pamiątkowa. Katowice 1996.

KATTOWITZER ISRAELITISCHER TURNVEREIN, pierwsza na Górnym Śląsku żydowska organizacja kultury fizycznej; zał. 1909 w Katowicach. Początkowo organizacja gimnastyczna, przyczyniła się do rozwoju narodowej turystyki żydowskiej. Od 1919 organizacja sportowa, przekształciła się w Żydowskie Towarzystwo Gimnastyczno-Sportowe ►Bar-Kohba. Związana z środowiskiem asymilatorów, proniemiecka.
W. Jaworski: Ludność żydowska w województwie śląskim w latach 1922–1939. Katowice 1997.

KATTOWITZER KANNOE KLUB, alternatywna (1928–1933) nazwa ►Katowickiego Klubu Kajakowego.

KATTOWITZER TENNIS VEREINIGUNG zob. ►Katowickie Towarzystwo Tenisowe

KKK zob. ►Katowicki Klub Kajakowy.

KLEOFAS 06 KATOWICE, KS z siedzibą w Załężu-Obrokach (hala sportowa), zał. 1957 na bazie Koła Sportowego ►Górnik przy kopalni „Kleofas” (utworzonego w 1954), zarejestrowany 8 V 1958. W l. 1965–1989 w strukturach ►GKS Katowice. Reaktywowany 21 X 1990; najstarszy istniejący górniczy klub sportowy w Polsce (zob. ►Górnicze kluby sportowe), jest spadkobiercą 06 Zalenze (zob. ►06 Katowice), ►Robotniczego Klubu Sportowego Załęże, Górniczego Zakładowego Klubu Sportowego „Kleofas”, Klubu Sportowego „Górnik” Kleofas-Eminencja. Prowadzone sekcje: boks (1957 – nadal), szkółka karate kyokushin (1994–1997), kickboxing (l. 90 XX w.), skat (od 1984 w strukturach klubu, zał. l. 50. XX w.), szachy (2001–2009). W 1998 odegrał pionierską rolę w rozwoju boksu kobiecego. Od 2002 organizuje memoriał im. Alberta Opały. Działacze: S. Alijew, W. Andrzejczak, J. Kilka, A. Opala, M. Strogij; trener: Franciszek Kik. Czołowi sportowcy: S. Chorzela, M. Gruszecki, S. Kimla, D. Maj, A. Rybacki, M. Walas, M. Wygrabek. Osiągnięcia: w boksie – międzynarodowe: 1 (0–0–1) medal na Światowych Igrzyskach Wojskowych (1997), ogólnopolskie: I liga (1993–1994), 15 sportowców wywalczyło 26 (5–6–15) medali MP (1993–2009) w konkurencji męskiej, 9 sportsmenek zdobyło 20 (5–6–9) medali w rywalizacji kobiecej (2002–2019); w kickboxingu – 1 (0–0–1) medal MP (1995); w skacie – 2 (0–2–0) medale MPJ (2000, 2003).
A. Steuer: 100-lecie Klubu Sportowego 06 Kleofas Katowice. Katowice 2006; A. Steuer: Ruch sportowy w Katowicach-Załężu (1895–1998). W: „Kronika Katowic”. T. 8. Katowice 1999.

Osiągnięcia Kleofas 06 Katowice na MP w boksie

RokImię, nazwiskoKategoria wagowaMiejsce
1993 Andrzej Charmułowicz superciężka 3
1993 Mariusz Matusiak lekka 3
1994 Marek Gruszecki ciężka 2
1994 Adam Kaczmarek półśrednia 3
1995 Krzysztof Kusz papierowa 1
1996 Marcin Walas kogucia 1
1996 Andrzej Włodarczyk ciężka 2
1996 Marek Gruszecki ciężka 3
1996 Albert Rybacki półciężka 3
1997 Marcin Walas kogucia 1
1997 Albert Rybacki półciężka 3
1998 Adam Kaczmarek lekkośrednia 3
1998 Albert Rybacki półciężka 2
1998 Krzysztof Kusz papierowa 3
1998 Krzysztof Suchomski lekka 3
1999 Marcin Walas piórkowa 1
1999 Rafał Sikora lekka 3
1999 Andrzej Ziora musza 3
2000 Andrzej Ziora musza 2
2000 Przemysław Maszczyk musza 3
2001 Arkadiusz Małek półśrednia 3
2002 Arkadiusz Małek lekkośrednia 2
2002 Przemysław Maszczyk musza 2
2002 Michał Jurek musza 3
2002 Katarzyna Nizio 67,5 kg 3
2004 Przemysław Maszczyk 54 kg 3
2004 Monika Chorzela 57 kg 1
2005 Magdalena Wygrabek 70 kg 2
2006 Magdalena Wygrabek 70 kg 2
2007 Robert Talarek 75 kg 3
2007 Sylwia Kimla 75 kg 2
2007 Magdalena Wygrabek 70 kg 3
2009 Reinhold Bromboszcz kogucia 1
2012 Angelika Grońska 48 kg 3
2012 Izabela Gil 81 kg 3
2014 Angelika Grońska 48 kg 2
2014 Aleksandra Talaga 69 kg 3
2015 Angelika Grońska 48 kg 1
2016 Angelika Grońska 48 kg 1
2016 Monika Serafin 57 kg 3
2016 Aleksandra Talaga 64 kg 3
2017 Angelika Grońska 51 kg 1
2017 Aleksandra Talaga 64 kg 2
2018 Monika Serafin 60 kg 2
2018 Aleksandra Talaga 64 kg 3
2019 Anna Bilous 75 kg 3

A. Steuer: 100-lecie Klubu Sportowego 06 Kleofas Katowice. Katowice 2006.

KLUB CYKLISTÓW „1925” EBECO, klub kolarski przy Fabryce Rowerów i Gramofonów Ebeco w Katowicach (1925–1930). Prowadził sekcje wyścigów szosowych i turystyki rowerowej; organizował wyścigi szosowe o puchar Ebeco. Siedziba mieściła się w restauracji „Zdrój Okocimski”. Działacz: Franciszek Lippok; sportowcy: Stachuła, Müller.
„Polska Zachodnia” 1928, nr 279.

KLUB MOTOROWY GÓRNIKÓW I ENERGETYKÓW KATOWICE, stowarzyszenie turystyczno-sportowe, zał. 1968, z siedzibą przy ul. K. Damrota 26 w Katowicach. Podlegały mu 33 sekcje terenowe, w tym na terenie Katowic sekcje działające w: Biurze Projektów Przemysłu Węglowego, Biurze Studiów i Projektów „ENERGOPROJEKT”, Centrali Zbytu Węgla, Fabryce Narzędzi Górniczych „Fasing”, Fabryce Maszyn Górniczych w Piotrowicach, „Haldexie”, Katowickim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego, kopalniach węgla kamiennego: „Gottwald”, „Jan”, „Katowice”, „Kleofas”, „Wujek”, „Wieczorek”, Przedsiębiorstwie Transportowo-Spedycyjnym i Przedsiębiorstwie Robót Budowlanych Przemysłu Węglowego, Zakładach Drzewnych Przemysłu Węglowego, Zjednoczeniu Przemysłu Maszyn Górniczych POLMAG. W 1973 skupiał 2300 członków; prowadził działalność turystyczną oraz organizował rajdy sportowo-turystyczne. Utrzymywał kontakty zagraniczne m.in. z Automobilklubem Polskim w Belgii i Klubem Motorowym w Zwickau w Niemczech. Istniał do końca l. 80. XX w. Funkcję prezesa pełnił Rudolf Majka.
A. Steuer: Górnicze kluby i koła sportowe w Katowicach w latach 1945–1989. W: Tradycje i dziedzictwo górnicze na obszarze Katowic z perspektywy XXI w. Katowice 2010; A. Steuer: Górnicze kluby sportowe 1965–1980. „Górnik Polski” 2011, nr 5.

KLUB SPELEOLOGICZNY „JODEŁKA” zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny

KLUB SZYBOWCOWY ZWIĄZKU STRZELECKIEGO „ŚLĄSK”, zał. 1 I 1935 pod nazwą: Grupa Szybowcowa inż. Piotra Tułacza; od 31 V 1935 przyjął nazwę ostateczną i pod nią przetrwał do wybuchu II wojny światowej. Skupiał od 46 do 71 członków. Funkcję prezesa pełnił inż. Marian Wojciechowski, sekretarzem był Stefan Madej, a kapitanem sportowym Józef Urbański. Działalność wspierały finansowo: Zakłady Hohenlohe, Czernickie Towarzystwo Węglowe, kopalnia „Janina”. Od 1936 prowadził Szkołę Szybowcową w Libiążu Małym (szkolenia w kat. A i B). Pierwsze szkolenie z teorii szybownictwa przeprowadzone na przełomie 1935/1936 ukończyło 36 osób; w 1937 licencje kat. A–C uzyskało 102 szybowników.
Sprawozdanie Zarządu i Komendy Podokręgu Związku Strzeleckiego „Śląsk” za lata 1937–1938 i 1938–1939. [b.m. i r.w.]; A. Steuer: Z dziejów szybownictwa w woj. Śląskim 1928–1939. W: „Kronika Katowic”. T. 5. Katowice 1995.

KOLEJARZ „24” KATOWICE, KS, zał. V 1924 z inicjatywy Stanisława Nogaja, Edmunda Zellera; wyodrębnił się z ►Klubu Urzędników Kolejowych, Pocztowych i Celnych; od XI 1924 pod nazwą Kolejowy Klub Sportowy przy Śląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych; w l. 1929–1939 jedna ze struktur ►Kolejowego Przysposobienia Wojskowego; w l. 1939–1945 przemianowany na Deutsche Reichsbahn Sportverein Kattowitz; reaktywowany w 1945 jako ZZK (Związek Zawodowy Kolejarzy); od 1949 Terenowe Koło Sportowe Zrzeszenia Sportowego ►Kolejarz; obecna nazwa od 1957. Był pierwszym wielosekcyjnym polskim KS w Katowicach. W strukturach klubu funkcjonowały sekcje: badmintona (1978–nadal), boksu (1945–1948), ciężkiej atletyki (1924–1937), gimnastyki artystycznej (1986–1996), gimnastyki sportowej (1924), hokeja na lodzie (1960), kolarska (1924–1929), koszykówki (1956), lekkoatletyki (1924–1929, 1945–1998), palanta (1924), piłki nożnej (1924–1929, 1945 – nadal), pływacka (1950–1956), siatkówki 1945–1996), strzelecka (1949), saneczkarska (1955), szachów (1965–1996), szermierki (1949–1952), tenisa (1924). Aktualnie pod szyldem klubu występują: piłkarze nożni, szermierze (juniorzy) oraz badmintoniści (Badmintonowy KS Kolejarz). Pierwotnie klub dysponował kompleksem sportowym przy ul. Bankowej w Katowicach: boisko do piłki nożnej, korty tenisowe; od 1962 siatkarze trenowali w dawnej świetlicy dworcowej. Obecnie siedziba mieści się przy ul. Alfreda 1. Działacze: Artur Bałdy, Ryszard Fiegel, Marian Hoffmann, Izydor Zimon, Osiągnięcia: rozgrywki w 1 lidze drużyn: badmintona (1985–1990) i siatkówki kobiet (1964–1969, 1971, 1973, 1975–1981, 1984–1996); 1 (0–0–1) medal IO (1964) w siatkówce kobiet; 43 (12–12–17) medale MP (1925–1997), w tym: badminton 12 (1–3–11) medali indywidualnych MP i 1 (0–1–0) medal drużynowych MP (1985), lekkoatletyka 12 (6–2–4) medlai (1954–1997), pływanie 3 (1–2–0) medale (1954–1955), saneczkarstwo 1 (0–0–1) medal (1955), szachy 14 (7–2–5) medali (1984–1997), zapasy 2 (0–2–0) medale (1925–1926). Reprezentantami Polski w badmintonie, lekkoatletyce, siatkówce kobiet i szachach byli: Ewa Binkiewicz, Edward Bugała, Lidia Camberg, Krystyna Czajkowska-Rawska, Janusz Czerwieniec, Ewa Góra, Elżbieta Grzybek, Jacek Hankiewicz, Artur Osman, Brunon Szczęsny, Włodzimierz Szmidt.
A. Gowarzewski, J. Waloszek: 75 lat OZPN [Okręgowego Związku Piłki Nożnej] Katowice 1920–1995. Ludzie, historia, fakty. Księga pamiątkowa. Katowice 1995; H. Kurzyński [i in.]: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–007 – konkurencje męskie. Szczecin 2008; H. Kurzyński [i in.]: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011 – konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011; H. Kurzyński, S. Pietkiewicz, M. Rynkowski: Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego – mężczyźni. Warszawa 2004; H. Marzec: 80 lat śląskiego boksu. Katowice 2003; H. Marzec: Historia medalami pisana. 75 lat śląskiej szermierki. Katowice 2002; K. Mecner: Mistrzostwa Polski siatkarek 1929–2016. Katowice 2016; A.W. Parczewski, H. Kurzyński: 90 lat polskiego sportu pływackiego 1922–2012. Historia Mistrzostw Polski 1922–2012 – głównych (basen 50 m). Warszawa 2012; A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1945. Katowice 1986; A. Szalewicz: Historia badmintona w Polsce. Warszawa 2002; http://www.slask.sport.pl/sport-slask/Kolejarz_Katowice__Dumni_ze_stadionu.html.

Osiągnięcia sportowe Klubu Sportowego Kolejarz „24” Katowice

MP w badmintonie

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1986 Janusz Czerwieniec, Jacek Hankiewicz debel 3
1986 Jacek Hankiewicz gra pojedyncza 3
1987 Jacek Hankiewicz, Zofia Żółtańska (Technik Głubczyce) mikst 2
1987 Jacek Hankiewicz, Stanisław Piotr Rduch (Unia Bieruń Stary) debel 3
1987 Elżbieta Grzybek singel 3
1987 Elżbieta Grzybek, Karolina Piątek (Unia Bieruń Stary) debel 3
1988 Elżbieta Grzybek, Jacek Hankiewicz mikst 2
1988 Elżbieta Grzybek, Karolina Piątek (Stara Wieś Pszczyna) debel 3
1988 Janusz Czerwieniec (Polonez Warszawa), Jacek Hankiewicz debel 3
1988 Jacek Hankiewicz gra pojedyncza 3
1989 Jacek Hankiewicz gra pojedyncza 1
1989 Jacek Hankiewicz, Elżbieta Grzybek (KKW Kraków) mixt 3

A. Szalewicz: Historia badmintona w Polsce. Warszawa 2002.

MP w lekkoatletyce

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1949 Szczepan Sobota rzut młotem 2
1950 Szczepan Sobota rzut młotem 3
1954 h Edward Bugała bieg na 50 ppł 1
1955 Edward Bugała bieg na 110 m  przez płotki 2
1955 Edward Bugała bieg na 400 przez płotki 1
1956 Edward Bugała bieg na 400 m przez płotki 1
1956 Edward Bugała bieg na 400 przez płotki 1
1956 h Edward Bugała bieg na 80 przez płotki 1
1957 Edward Bugała bieg na 400 m przez płotki 1
1984 Lidia Camberg bieg na przełaj 3
1985 h Stanisław Rzeźniczek bieg na 800 m 3
1994 Janusz Wójcik maraton 1
1994 Marzena Helbig półmaraton 3
1995 Marzena Helbig półmaraton 2
1997 Artur Osman bieg przełajowy (ok.12 000m)  1
1997 Artur Osman półmaraton 3

Legenda: h – mistrzostwa halowe.
H. Kurzyński [i in.]: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–2007 – konkurencje męskie. Szczecin 2008; H. Kurzyński [i in.]: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011 – konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011.

MP w pływaniu

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1954 z Aleksandra Gabriela Mróz-Jaśkiewicz 200 klas 2
1954 z Aleksandra Gabriela Mróz-Jaśkiewicz 100 klas 1
1955 Helena Kucielowa 100 mot 2
1956 Helena Kucielowa 200 mot 3

Legenda: z – mistrzostwa zimowe.
A.W. Parczewski, H. Kurzyński: 90 lat polskiego sportu pływackiego 1922–2012. Historia Mistrzostw Polski 1922–2012 – głównych (basen 50 m). Warszawa 2012.

MP w szachach

RokImię, nazwiskoKategoriaMiejsce
1974 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1975 Włodzimierz Schmidt klasyczne 1
1975 Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne 3
1976 Włodzimierz Schmidt blitz 3
1977 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1978 Włodzimierz Schmidt blitz 2
1978 Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne 3
1979 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1980 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1981 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1982 Włodzimierz Schmidt blitz 3
1983 Włodzimierz Schmidt blitz 3
1984 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1985 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1986 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1988 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1988 Włodzimierz Schmidt, Jan Adamski, Artur Sygulski, Jacek Dawidów blitz drużynowo 1
1989 Włodzimierz Schmidt, Jan Adamski, Artur Sygulski, Jacek Dawidów blitz drużynowo 1
1989 Włodzimierz Schmidt szybkie 3
1990 Włodzimierz Schmidt klasyczne 1
1991 Włodzimierz Schmidt blitz 1
1992 Włodzimierz Schmidt blitz 2
1994 Włodzimierz Schmidt klasyczne 1
1994 Włodzimierz Schmidt szybkie 3
1997 Włodzimierz Schmidt blitz 1

 

MP w saneczkarstwie

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1955 Helena Macherówna jedynki 3

 

MP w zapasach w stylu klasycznym

RokImię, nazwiskoKategoria wagowaMiejsce
1925 Henryk Mięsok średnia 2
1926 Henryk Mięsok średnia 2

 

KOLEJARZ PIOTROWICE, KS przy stacji kolejowej w Piotrowicach; zał. 1947 pod nazwą: Związkowy Klub Sportowy; od 1948: Związek Zawodowy Kolejarzy (ZZK) – kontynuował tradycje sportowe przedwojennego (l. 30. XX w.) ZZK i ►Kolejowego Przysposobienia Wojskowego Piotrowice; w l. 1949–1956 Koło Sportowe Kolejarz. Działał do 1962, prowadząc sekcje: hokeja na lodzie (1955–1960), lekkoatletyczną, piłki nożnej, piłki ręcznej, kolarską, siatkówki kobiet, strzelecką, tenisa stołowego. Osiągnięcia: 2 (1–0–1) medale MP w lekkoatletyce zdobyte przez Marię Ilwicką (Piątkowską) – 1 m. w pięcioboju (1954), 3 m. w biegu na 100 m (1954).
APK, Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Katowicach, sygn. 75; APK, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Katowice, Wydział Spraw Wewnętrznych, sygn. 102 III.

KOLEJOWY KLUB LOTNICZY zob. ►Lotnicza Kadra Kolejowa

KOLEJOWY KLUB SPORTOWY KATOWICE zob. ►Kolejarz „24” Katowice

KOŁO PTTK NR 49 PRZY HUCIE FERRUM, zał. 16 V 1958; działalność zapoczątkowało wycieczką w Pieniny; początkowo skupiało 27 członków, a funkcje prezesa pełnił Jan Kępa. W l. 1960–1961 organizowanie wycieczek przejęło koło Ligi Obrony Kraju; od 1962 nastąpiło ożywienie działań, od 1965 organizowano wycieczki do Czechosłowacji; w 1967 przygotowano 46 imprez.
Katowicki Oddział PTTK w latach 1922–1975. Katowice 1976.

KOŁO SZYBOWCOWE PRACOWNIKÓW KOPALNI WUJEK, zrzeszone w ►Okręgowym Komitecie Szybowcowym w Katowicach od 7 VI 1935 (jako ostatnie z terenów Katowic).
A. Steuer: Z dziejów szybownictwa w woj. śląskim 1928–1939. W: „Kronika Katowic”. T. 5. Katowice 1995.

KOŁO SZYBOWCOWE ŚLĄSKICH TECHNICZNYCH ZAKŁADÓW NAUKOWYCH, zrzeszone w ►Okręgowym Komitecie Szybowcowym w Katowicach od 15 X 1933; skupiało 802 członków. Dysponowało szybowcami typu niemieckiego niezdatnymi do latania oraz szybowcem Czajka własnej konstrukcji
A. Steuer: Z dziejów szybownictwa w woj. śląskim 1928–1939. W: „Kronika Katowic”. T. 5. Katowice 1995.

KONOPA Katowice, Uczniowski Klub Sportowy przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Katowicach przy ul. B. Głowackiego 6; zał. ok. 2007. Prowadzi sekcje: aikido, gier zespołowych, pływania, wspinaczki skałkowej. Zrzeszony w ►Śląskim Związku Siatkówki.

KOSZUTKA, KS, zał. 27 VI 1957; początkowo Koło Sportowe Górnik nr 22 przy Przedsiębiorstwie Montażu Urządzeń Elektrycznych Przemysłu Węglowego w Katowicach; zarejestrowany 30 VII 1957. Prezes: inż. Jan Waniek; działacze: Aleksander Dulczewski, Ernest Mikoszek, Wiktor Kozik, Franciszek Rak, Feliks Demuth. Sekcja piłki nożnej rozgrywała mecze w kl. B. Siedziba mieściła się kolejno: w biurowcu, budynku ZBOwiD-u w Wełnowcu, Szkole Podstawowej nr 6 przy ul. Katowickiej w Bogucicach. W 1964 został włączona do struktur ►GKS Katowice.
APK, zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych, sygn. 166.

KOŚCIUSZKO GISZOWIEC, klub strzelecki (broń myśliwska, rzutki), zał. ok. 1930, korzystał ze strzelnicy w Wesołej. Należeli do niego członkowie zarządu i urzędnicy Koncernu Giesche. Funkcję prezesa pełnił Ernest Klepetko.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016.

KOŚCIUSZKO SZOPIENICE, polski KS, zał. 1 I 1925, siedzibą przy ul Dworcowej 11; dwusekcyjny: piłka nożna (1925–1937) i lekkoatletyka (1925); w 1928 powstała jako druga w województwie śląskim sekcja hokeja na trawie. Działacze: Jan Bara, Jan Gawlik, Howaniec, Jan Kauczor, Konrad Jokiel, Maszczyk, Leon Pagór, Ludwik Smuga, Emanuel Śliwa, Wilhelm Szmelczerczyk, Józef Wieczorek, Piotr Zientek. W 1938, po fuzji, został wraz KS ►Roździeń Szopienice, KS ►24 Szopienice, KS ►35 Wilhelmina włączony do struktur Pierwszego Klubu Sportowego Szopienice. Osiągnięcia: udział w rozgrywkach b-Ligi [1932–1933] w piłce nożnej, w 1933 – zdobycie mistrzostwa.
Dzieje sportu w Szopienicach. Tekst z okazji 150-lecia Katowic – odczyt wygłoszony we wrześniu 2017 r. w MHK; „Polska Zachodnia” 1928, nr 260 i nr 355, 1929, nr 238; „Polonia” 1925, nr 6; „Siedem Groszy” 1933, nr 186 i nr 241, 1935, nr 27.

KS PIOTROWICE zob. ►Efeska Piotrowice

KURKOWE BRACTWO STRZELECKIE KATOWICE, zał. VIII 1926, jedno z najmłodszych w Okręgu Śląskiego Zjednoczenia Strzeleckich Bractw Kurkowych Rzeczpospolitej Polskiej; zarejestrowane 16 II 1934 pod nr 56. Było organizatorem Czwartego Kongresu Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczpospolitej Polskiej w Katowicach (1932). Dysponowało strzelnicami: w parku Kościuszki (1927–1938), Starą Strzelnicą w Zawodziu (1926–1928), na Bugli (1938–1939). Wydawało „Rocznik Kurkowych Bractw Strzeleckich w Polsce” (1938–1939). Zlikwidowane w 1939, prawnie 24 II 1950. Działacze: Stanisław Beszczynski, Wincenty Czaplicki, Ludwik Broda, Karol Gogołok, Jan Karol Frelich, Jan Flieger, Karol Koźlik, ks. Franciszek Ksawery Ścigała, Jan Widuch, Jan Badura, Antomni Chmielewski, Augustyn Płaczek. Prezesi: Frelich, Karol Pakuła.
APK, zesp. Prez WRN USW, sygn. Kat 6; K. Gwóźdź: W jedności siła. Historia i tradycje bractw strzeleckich z terenów województw śląskiego i opolskiego. Katalog wystawy czasowej Muzeum w Tarnowskich Górach 9 września 1911 – 31 stycznia 2012. Tarnowskie Góry 2011.

 

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł